اينكه غرايز بر دو قسم است : غرايز محدود و غرايز درياصفت كه هرچه ارضا شود بيشتر مىجوشد و زبانه مىكشد . از نظر فلسفى و براهينى كه بر تجرد نفس اقامه شده ، رجوع شود به كتاب الفوز الاصغر ابن مسكويه ، صفحه 27 . در جلد اول الميزان ، صفحه 355 و 369 ، بحثى دارد قرآنى راجع به تجرد نفس . ايضاً جلد 6 ، صفحه 191 . . . بحثهاى مفصلى در نه قسمت درباره نفس و روح دارد . ايضاً در جلد 2 ، صفحه 116 ، بحثى دارد در تركب انسان از روح و بدن . ايضاً رجوع شود به ورقه هاى انسان . ايضاً رجوع شود به ورقه هاى توحيد - معرفة النفس ، بحثى در اطراف حديث * ( من عرف نفسه فقد عرف ربه ) * و دفتر « مبدأ و معاد » بحثى در اطراف همين حديث و به ورقه هاى توحيد معرفةا لله . روح و حيات راجع به قانون انطباق ، رجوع شود به كتاب انسان موجود ناشناخته ، صفحه 184 ، فصل ششم ، اعمال تطابقى . تعبير خوبى دارد فارابى در فصوص ، فصّ 31 : ان الروح الذى لك من جوهر عالم الامر لايتشكل بصورة ولايتخلق بخلقة و لايتعين باشارة ولايتردد بين حركة و سكون ، فلذلك يدرك المعدوم الذى فات و المنتظر الذى هو آت و يسبح فى عالم الملكوت و ينتقش من خاتم الجبروت . در فصّ 32 مىگويد :